Bezoekers kijken soms even verrast op wanneer ze de museumzalen betreden: dit is toch hét museum over de geschiedenis van het boek? Dat klopt, maar naast boeken herbergt het pand ook een verrassend rijke verzameling aan oudheden, munten, schilderijen, beeldhouwwerk en curiosa. Die bijzondere combinatie danken we aan baron Van Westreenen van Tiellandt, de man die de basis legde voor de collectie.
Als een ware negentiende-eeuwse verzamelaar koesterde de baron een brede fascinatie voor onder meer de Griekse, Romeinse en Egyptische oudheid. Toen de baron in 1848 overleed, liet hij zijn volledige collectie, zijn vermogen en zijn woonhuis na aan de Nederlandse Staat. Hier verbond hij in zijn testament wel een voorwaarde aan: er mocht niets meer aan worden toegevoegd. Om de ontwikkeling van het boek ná 1848 toch te kunnen blijven vastleggen, werd in de jaren vijftig besloten om een nieuwe, levende verzameling aan de erfenis van de baron te koppelen: het Museum van het Boek. De historische bibliotheek van Van Westreenen vormt sindsdien het fundament van het nationale boekenmuseum, terwijl tegelijkertijd het moderne en hedendaagse verhaal van het boek verteld kan worden. Het zorgt tot op de dag van vandaag voor een unieke tweedeling in het museum: de oorspronkelijke collectie van de baron is voor altijd stilgezet in de tijd, terwijl de moderne museumcollectie nog altijd in beweging is en verder groeit.
